آهنگ و جملات استفهامى و غير آن ، خيشومى بودن برخى اصوات ، آموزش تلفظ صحيح كلمه و جمله ، همچنين مطالعهء حركات و اعضاء گفتار ( لبها - دهان - زبان - دندان - كام - حلق ) و تازه كردن نفس و تغييرات دستگاه تكلّم از جهت نظرى و عملى آنها بحث مىكند . بنا بر اين تجويد مخصوص كلام عرب نبوده و هر زبانى تجويدى دارد و با در نظر گرفتن اهميت آن ، بر هر فرد مسلمانى لازم و ضرورى است كه علم تجويد را فرا گيرد تا بر طبق قواعد و دستورهاى آن و بقسمى كه معمول و متداول در لغت و زبان عرب است قرآن كريم را بطور شايسته بخواند و نماز را كه مهمترين فرائض است با قرائت صحيح بجا آورد و هنگام تلاوت ، آنچه دخيل در ماده و هيئت كلمات قرآنيه است بر حسب پيكره و اسلوب زبان عرب رعايت كند ، ببيان ساده‌تر ، حروف طورى ادا شود كه هر حرفى از مخرج مختص به خود با رعايت صفات مربوطه ظاهر و از حروف ديگر ممتاز گردد و قواعد صرف و نحو زبان عرب نيز مراعات شود و كسى كه موفق بفرا گرفتن تمام قواعد علم تجويد نگردد لااقل واجب است نماز را كه بفرمودهء پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله ستون و پايهء دين مقدس اسلام است و بعد از معرفت اصول دين از مهمترين فرائض بشمار ميرود با قرائت صحيح و شرع پسند بجا آورد چه ، خواندن آن بدون قرائت صحيح ، باطل است و مدار در صحت قرائت ، اداى حروف است از مخارج مربوطه مطابق زبان عرب و چنانچه نماز گزار رعايت آنچه لازم است ننمايد و بكلمات و حروف خللى وارد شود و حرفى از غير مخرج خود ادا گردد يا حرفى به حرف ديگر بدل شود مثلا ضاد را ظاء و حاء را هاء بگويد يا همزهء قطع را بوصل و همزهء وصل را بقطع بخواند يا به حركت بنائى ( مانند كسرهء هؤلاء و فتحهء هو ) يا اعرابى ( مانند رفع الحمد ) يا مد واجب و لازم يا تشديد يا سكون لازم خللى وارد شود يا حروف يك كلمه را اختيارا يا اضطرارا جدا سازد ، آن قسمت از نمازش باطل است و اعادهء آن كلمه واجب مىباشد . بديهى است دقت در صحت و حسن قرائت بايد بقسمى باشد كه منجر بوسواس